راهنمای مترو دبی: سفری مدرن و اقتصادی در قلب امارات - سفر به مالزی

برای دریافت مشاوره و خدمات تخصصی گردشگری و سفر به سراسر دنیا با مجری مستقیم تورهای مسافرتی و گردشگری همراه باشید.

تاریخچه و اهداف پروژه: از ایده تا واقعیت

ایده ساخت مترو دبی در اوایل دهه 2000 و با هدف مقابله با تراکم روزافزون ترافیک، کاهش آلودگی هوا و ایجاد زیرساختی پایدار برای شهری که به سرعت در حال رشد بود، شکل گرفت. پروژه به طور رسمی در نوامبر 2005 آغاز شد و فاز اول آن، شامل 10 ایستگاه از خط قرمز، در تاریخ 9 سپتامبر 2009 توسط شیخ محمد بن راشد آل مکتوم، حاکم دبی، افتتاح شد. این رویداد، دبی را به عنوان اولین شهر در شبه‌جزیره عربستان که دارای شبکه مترو است، معرفی کرد. دو سال بعد، در سپتامبر 2011، خط سبز نیز به بهره‌برداری رسید تا مناطق تاریخی و مرکزی شهر را بهتر پوشش دهد. مترو دبی که به عنوان طولانی‌ترین شبکه ریلی تمام اتوماتیک جهان شناخته می‌شود، از زمان افتتاح تا سال 2019 نزدیک به 1.5 میلیارد مسافر را جابجا کرده است که نشان‌دهنده موفقیت چشمگیر آن در دستیابی به اهداف اولیه‌اش است.

خطوط و ایستگاه‌های کلیدی مترو دبی

شبکه مترو دبی در حال حاضر از دو خط اصلی تشکیل شده است که بسیاری از نقاط مهم شهر را پوشش می‌دهند.

خط قرمز (Red Line)

این خط که شاهرگ اصلی مترو دبی محسوب می‌شود، از ایستگاه "سنترپوینت" (Centrepoint) در نزدیکی فرودگاه بین‌المللی دبی آغاز شده و عمدتاً در امتداد بزرگراه شیخ زاید، مسیر خود را تا "ایستگاه اکسچنج امارات" (UAE Exchange) در منطقه جبل علی ادامه می‌دهد. این خط با داشتن 29 ایستگاه، دسترسی به بسیاری از معروف‌ترین جاذبه‌های دبی را ممکن می‌سازد.

ایستگاه‌های مهم خط قرمز:

• ترمینال 1 و ترمینال 3 فرودگاه: دسترسی مستقیم به فرودگاه بین‌المللی دبی.
• دیره سیتی سنتر (Deira City Centre): نزدیک به مرکز خرید سیتی سنتر دیره.
• برجمان (BurJuman): یکی از دو ایستگاه تقاطعی با خط سبز و نزدیک به مرکز خرید برجمان.
• مکس فشن (Max Fashion) / الجافلیه (Al Jafiliya): دسترسی به قاب دبی (Dubai Frame).
• مرکز تجارت جهانی (World Trade Centre): محل برگزاری بسیاری از نمایشگاه‌ها و رویدادهای بین‌المللی.
• برج‌های امارات (Emirates Towers): دسترسی مستقیم به موزه آینده (Museum of the Future).
• برج خلیفه/دبی مال (Burj Khalifa/Dubai Mall): دسترسی آسان به بلندترین برج جهان و یکی از بزرگ‌ترین مراکز خرید دنیا.
• امارات مال (Mall of the Emirates): نزدیک به مرکز خرید امارات و پیست اسکی سرپوشیده دبی و ایستگاه اصلی برای دسترسی به باغ معجزه و دهکده جهانی با اتوبوس.
• الخیل (Al Khail): یکی از گزینه‌ها برای دسترسی به پالم جمیرا با تاکسی.
• DMCC و صبحا رئالتی (Sobha Realty): ایستگاه‌های اتصال به تراموای دبی و دسترسی به مناطق دبی مارینا، JBR و پالم جمیرا.

خط سبز (Green Line)

این خط با 20 ایستگاه، بیشتر مناطق قدیمی و تاریخی دبی در اطراف خور دبی را پوشش می‌دهد. خط سبز از ایستگاه "اتصالات" (Etisalat) شروع شده و تا ایستگاه "خور" (Creek) امتداد دارد.

ایستگاه‌های مهم خط سبز:

• الاتحاد (Union): دومین ایستگاه تقاطعی با خط قرمز و یکی از ایستگاه‌های مبدا برای اتوبوس به سمت دهکده جهانی.
• الفهیدی (Al Fahidi): دسترسی به محله تاریخی الفهیدی و موزه دبی.
• الراس (Al Ras): نزدیک به بازارهای سنتی طلا و ادویه.
• الغبیبه (Al Ghubaiba): دسترسی به ایستگاه اتوبوس‌رانی و امکان استفاده از قایق‌های سنتی (Abra) برای عبور از خور دبی.

راهنمای دسترسی به جاذبه‌های گردشگری با مترو

استفاده از مترو یکی از بهترین راه‌ها برای بازدید از جاذبه‌های دبی است. در ادامه نحوه دسترسی به مهم‌ترین مکان‌های توریستی شرح داده شده است.

1. برج خلیفه و دبی مال (Burj Khalifa & The Dubai Mall)

• ایستگاه مترو: برج خلیفه/دبی مال (Burj Khalifa/Dubai Mall).
• خط مترو: قرمز.
• توضیحات تکمیلی: پس از پیاده شدن، از طریق پل هوایی سرپوشیده و مجهز به پیاده‌روی برقی به نام "مترو لینک" (Metro Link Bridge) مستقیماً وارد دبی مال می‌شوید. این مسیر پیاده‌روی حدود 10 تا 20 دقیقه زمان می‌برد. برای رسیدن به ورودی برج خلیفه، باید از داخل دبی مال به طبقه همکف پایین (Lower Ground Floor) بروید.

2. موزه آینده (Museum of the Future)

• ایستگاه مترو: برج‌های امارات (Emirates Towers).
• خط مترو: قرمز.
• توضیحات تکمیلی: این ایستگاه از طریق یک پل سرپوشیده و مدرن به طور مستقیم به ورودی موزه آینده متصل است. این مسیر پیاده‌روی کوتاه تنها 3 تا 5 دقیقه طول می‌کشد و راحت‌ترین راه دسترسی به موزه است.

3. قاب دبی (Dubai Frame)

• ایستگاه مترو: مکس فشن (Max Fashion) که با نام الجافلیه (Al Jafiliya) نیز شناخته می‌شود.
• خط مترو: قرمز.
• توضیحات تکمیلی: پس از خروج از ایستگاه، با حدود 10 تا 18 دقیقه پیاده‌روی از میان پارک زعبیل به قاب دبی می‌رسید. تابلوهای راهنما در مسیر شما را هدایت می‌کنند.

4. دبی مارینا و ساحل JBR (Dubai Marina & JBR Beach)

• ایستگاه‌های مترو: صبحا رئالتی (Sobha Realty) و دی‌ام‌سی‌سی (DMCC).
• خط مترو: قرمز.
• توضیحات تکمیلی: هر دو ایستگاه به تراموای دبی (Dubai Tram) متصل هستند که بهترین گزینه برای گشت‌وگذار در منطقه است. از ایستگاه مترو به ایستگاه تراموای متصل بروید و برای رسیدن به ساحل، در ایستگاه‌های Jumeirah Beach Residence 1 یا Jumeirah Beach Residence 2 پیاده شوید.

5. پالم جمیرا (Palm Jumeirah)

دسترسی مستقیم با مترو وجود ندارد و سفری چندمرحله‌ای لازم است:

1. مترو: با خط قرمز به ایستگاه Sobha Realty یا DMCC بروید.
2. تراموا: از ایستگاه مترو به تراموای دبی منتقل شده و در ایستگاه Palm Jumeirah پیاده شوید.
3. مونوریل: از ایستگاه تراموا، یک مسیر پیاده‌روی کوتاه شما را به ایستگاه Palm Gateway، نقطه شروع مونوریل پالم (Palm Monorail) می‌رساند. این مونوریل شما را به داخل جزیره و جاذبه‌هایی مانند هتل آتلانتیس و پارک آبی آکواونچر می‌برد.

• نکته مهم: کارت نول برای مونوریل پالم معتبر نیست و باید بلیط جداگانه تهیه کنید.

6. بازارهای سنتی طلا و ادویه (Gold & Spice Souks)

• ایستگاه مترو: الراس (Al Ras).
• خط مترو: سبز.
• توضیحات تکمیلی: این ایستگاه نزدیک‌ترین گزینه است و با چند دقیقه پیاده‌روی در کوچه‌های تاریخی منطقه دیره، به بازار طلا و بازار ادویه که در مجاورت هم قرار دارند، می‌رسید. همچنین می‌توانید در ایستگاه الغبیبه (Al Ghubaiba) پیاده شده و با قایق‌های سنتی (Abra) از خور دبی عبور کنید که خود یک تجربه گردشگری جذاب است.

7. دهکده جهانی (Global Village)

این جاذبه ایستگاه مترو مستقیم ندارد اما با ترکیبی از مترو و اتوبوس به راحتی قابل دسترسی است.

1. مترو: با خط قرمز به یکی از ایستگاه‌های زیر بروید.
2. اتوبوس: از ایستگاه مترو مربوطه، سوار اتوبوس‌های زیر شوید:
   • از ایستگاه مترو امارات مال (Mall of the Emirates): سوار اتوبوس خط 106 شوید. این مسیر حدود 30 تا 35 دقیقه زمان می‌برد.
   • از ایستگاه مترو الراشدیه (Al Rashidiya): سوار اتوبوس خط 102 شوید.
   • از ایستگاه مترو یونیون (Union): سوار اتوبوس خط 103 شوید.
   • از ایستگاه اتوبوس الغبیبه (Al Ghubaiba): سوار اتوبوس خط 104 شوید.

8. باغ معجزه دبی (Dubai Miracle Garden)

دسترسی به این باغ نیز نیازمند استفاده ترکیبی از مترو و اتوبوس است.

1. نزدیک‌ترین ایستگاه مترو: ایستگاه مترو امارات مال (Mall of the Emirates) روی خط قرمز.
2. شماره خط اتوبوس: از ایستگاه اتوبوس امارات مال، سوار اتوبوس خط 105 شوید که مستقیماً به باغ معجزه می‌رود.
3. زمان تقریبی سفر با اتوبوس: این مسیر حدود 15 تا 32 دقیقه به طول می‌انجامد.

ساعات کاری و فرکانس حرکت قطارها

ساعات کاری مترو دبی در روزهای مختلف هفته متفاوت است تا پاسخگوی نیازهای شهروندان و گردشگران باشد.

جدول ساعات کاری عادی:

• توجه: خط سبز معمولاً 30 دقیقه دیرتر از خط قرمز، یعنی از ساعت 5:30 صبح، فعالیت خود را آغاز می‌کند. زمان حرکت اولین و آخرین قطار ممکن است در ایستگاه‌های مختلف کمی متفاوت باشد.

فاصله زمانی حرکت قطارها:

• در ساعات اوج شلوغی (Peak Hours): به طور میانگین هر 3 تا 4 دقیقه.
• در ساعات عادی (Off-Peak Hours): به طور میانگین هر 7 دقیقه.

تغییرات ساعات کاری در مناسبت‌های خاص

ساعات کار مترو در ایام تعطیلات رسمی و مناسبت‌های ویژه برای رفاه حال مسافران افزایش می‌یابد:

• ماه مبارک رمضان: ساعات کاری برای هماهنگی با زمان افطار و سحر تنظیم می‌شود. ساعات دقیق هر سال، پیش از آغاز ماه رمضان توسط RTA اعلام می‌شود.
• تعطیلات عید (فطر و قربان): ساعت کار مترو معمولاً تا ساعت 2 بامداد تمدید می‌شود.
• روز ملی امارات: در این تعطیلات (معمولاً 1 و 2 دسامبر)، ساعات کاری افزایش یافته و قطارها تا 1:00 بامداد روز بعد فعالیت می‌کنند.
• شب سال نو میلادی: مترو به صورت 24 ساعته فعال است تا جابجایی شرکت‌کنندگان در جشن‌های سال نو را تسهیل کند.

بلیط و کرایه‌ها: سیستم کارت نول (Nol Card)

برای استفاده از مترو و سایر وسایل حمل‌ونقل عمومی دبی (اتوبوس، تراموا و اتوبوس دریایی)، باید از کارت هوشمند "نول" استفاده کنید. این کارت‌ها در انواع مختلفی عرضه می‌شوند :

مقایسه کارت‌های نول قرمز و نقره‌ای برای گردشگران

کارت‌های قرمز و نقره‌ای پرکاربردترین گزینه‌ها برای گردشگران هستند.

نتیجه‌گیری: برای گردشگرانی که قصد دارند به طور مکرر از وسایل حمل‌ونقل عمومی استفاده کنند، کارت نول نقره‌ای به دلیل هزینه کمتر کرایه‌ها و امکان استفاده ترکیبی، انتخاب بسیار بهتری است.

• کارت طلایی (Gold Card): این کارت نیز با قیمت 25 درهم (شامل 19 درهم اعتبار اولیه) عرضه می‌شود و به دارندگان آن اجازه می‌دهد تا از واگن‌های لوکس "کلاس طلایی" استفاده کنند. هزینه سفر با این کارت دو برابر هزینه سفر در کلاس نقره‌ای است.
• کارت آبی (Blue Card): این کارت شخصی‌سازی شده و دارای عکس است و بیشتر برای ساکنان دبی کاربرد دارد.

خرید و شارژ کارت نول: کارت‌های نول را می‌توان از تمامی ایستگاه‌های مترو (از طریق باجه‌های فروش یا دستگاه‌های خودکار) و همچنین برخی از سوپرمارکت‌های بزرگ خریداری و شارژ کرد.

سیستم منطقه‌بندی و محاسبه کرایه

شهر دبی برای محاسبه کرایه‌ها به 7 منطقه (Zone) تقسیم شده است. هزینه سفر شما بر اساس تعداد مناطقی که در طول یک سفر واحد از آن‌ها عبور می‌کنید، محاسبه می‌شود.

جدول کرایه‌ها بر اساس کارت نول نقره‌ای:

نکته مهم: اگر در کمتر از 30 دقیقه وسیله نقلیه خود را تعویض کنید (مثلاً از مترو به اتوبوس)، کل مسیر به عنوان یک سفر واحد در نظر گرفته شده و هزینه اضافی کسر نمی‌گردد.

واگن‌های مترو: سه کلاس متفاوت

قطارهای مترو دبی دارای سه نوع واگن مجزا هستند: کلاس نقره‌ای (عمومی)، کلاس طلایی و واگن ویژه بانوان و کودکان.

1. کلاس طلایی (Gold Class): این واگن در یک انتهای قطار (ابتدا یا انتها) قرار دارد و با صندلی‌های چرمی و فضای وسیع‌تر، تجربه‌ای لوکس‌تر را ارائه می‌دهد. تنها دارندگان کارت نول طلایی مجاز به استفاده از این بخش هستند.
2. واگن بانوان و کودکان (Women & Children): این بخش که در انتهای مخالف واگن کلاس طلایی قرار گرفته، فضایی امن و راحت را برای خانم‌ها و کودکان فراهم می‌کند. این واگن فضای بیشتری برای کالسکه‌ها نیز دارد. ورود آقایان به این واگن جریمه به همراه دارد.
3. کلاس نقره‌ای (Silver Class): این بخش عمومی‌ترین و بزرگ‌ترین قسمت قطار است و برای استفاده تمام مسافران با کارت‌های نقره‌ای، قرمز و آبی در نظر گرفته شده است.

شناسایی واگن‌های ویژه روی سکو:برای راهنمایی مسافران، موقعیت این واگن‌ها روی سکوهای ایستگاه‌ها با علائم مشخصی نشان داده شده است تا قبل از ورود قطار در مکان صحیح منتظر بمانید :

• کلاس طلایی: با علائم و نشانگرهای کف به رنگ طلایی مشخص شده است.
• ویژه بانوان و کودکان: با علائم و نشانگرهای کف به رنگ صورتی مشخص شده است.

قوانین و جریمه‌ها: نکاتی که باید بدانید

مترو دبی قوانین سخت‌گیرانه‌ای برای حفظ نظم و راحتی مسافران دارد. عدم رعایت این قوانین منجر به جریمه‌های نقدی می‌شود.

قوانین حمل بار و چمدان

هر مسافر مجاز به حمل دو چمدان است :

• یک چمدان بزرگ: با ابعاد حداکثر 81 سانتی‌متر × 58 سانتی‌متر × 30 سانتی‌متر.
• یک چمدان کوچک (کیف دستی): با ابعاد حداکثر 55 سانتی‌متر × 38 سانتی‌متر × 20 سانتی‌متر.چمدان‌ها باید در قسمت مخصوص بار که در هر واگن تعبیه شده است، قرار گیرند. حمل بارهای حجیم که باعث ایجاد مزاحمت برای دیگران شود، ممنوع است.

لیست کامل تخلفات و جریمه‌ها

امکانات و خدمات رفاهی

مترو دبی برای راحتی مسافران امکانات متعددی را فراهم کرده است :

• وای‌فای رایگان: در تمام قطارها و ایستگاه‌ها، شبکه "Wifi UAE" در دسترس است.
• پوشش کامل شبکه تلفن همراه: آنتن‌دهی موبایل در تمام مسیرها، حتی در بخش‌های زیرزمینی، تضمین شده است.
• امنیت بالا: بیش از 3000 دوربین مداربسته در قطارها و ایستگاه‌ها و حضور پلیس مترو امنیت را تأمین می‌کنند. همچنین جعبه‌های تماس اضطراری در تمام قطارها و ایستگاه‌ها تعبیه شده است.
• تسهیلات برای افراد با نیازهای ویژه: مسیرهای لمسی برای نابینایان، فضای مخصوص ویلچر در قطارها و آسانسور در تمام ایستگاه‌ها فراهم است.
• نمایشگرهای اطلاعاتی و هشدارهای صوتی برای اعلام نام ایستگاه‌ها و زمان رسیدن قطارها.
• تهویه مطبوع و نظافت: تمامی قطارها و ایستگاه‌ها مجهز به سیستم تهویه مطبوع پیشرفته بوده و به طور مداوم نظافت می‌شوند.

آینده مترو دبی: پروژه خط آبی

اداره راه و حمل و نقل دبی (RTA) پروژه بلندپروازانه "خط آبی مترو" را به عنوان بخشی از طرح جامع شهری دبی 2040 معرفی کرده است. این پروژه بزرگترین طرح توسعه شبکه ریلی دبی است که با هدف اتصال مناطق پرجمعیت و در حال رشد به شبکه حمل و نقل عمومی طراحی شده است.

• مشخصات کلی: این خط به طول 30 کیلومتر (15.5 کیلومتر زیرزمینی و 14.5 کیلومتر روی سطح) و شامل 14 ایستگاه جدید خواهد بود.
• مسیر و ایستگاه‌ها: خط آبی از دو شاخه اصلی تشکیل شده که به خطوط قرمز و سبز متصل می‌شوند. این خط مناطقی مانند مردف، الورقا، شهر بین‌المللی، واحه سیلیکون دبی، شهر آکادمیک و بندر خور دبی را پوشش خواهد داد. ایستگاه‌های کلیدی تبادلی آن "الخور" (اتصال به خط سبز) و "سنترپوینت" (اتصال به خط قرمز) خواهند بود.
• ویژگی‌های برجسته: این پروژه شامل ساخت یک پل 1.3 کیلومتری بر فراز خور دبی و ایستگاه نمادین "اعمار" در دبی کریک هاربر است که بلندترین ایستگاه مترو جهان خواهد بود.
• جدول زمانی: این پروژه در اواخر سال 2023 تأیید شد و قرار است در تاریخ 9 سپتامبر 2029، همزمان با بیستمین سالگرد افتتاح مترو دبی، به بهره‌برداری برسد.

انتظار می‌رود این خط به حدود یک میلیون نفر خدمات‌رسانی کرده و ترافیک را در محورهای مرتبط تا 20 درصد کاهش دهد.

خلاصه

مترو دبی یک سیستم حمل‌ونقل عمومی پیشرفته، پاکیزه و کارآمد است که به عنوان ستون فقرات جابجایی شهری در دبی عمل می‌کند. این شبکه با دو خط اصلی (قرمز و سبز)، اکثر نقاط توریستی، تجاری و مسکونی شهر را به یکدیگر متصل می‌سازد. این راهنما شامل ساعات کاری دقیق برای روزهای مختلف هفته و مناسبت‌های خاص، و همچنین دستورالعمل‌های دقیقی برای رسیدن به جاذبه‌های اصلی مانند برج خلیفه، موزه آینده و بازارهای سنتی با استفاده از مترو است. علاوه بر این، نحوه دسترسی ترکیبی با اتوبوس به مقاصدی مانند دهکده جهانی و باغ معجزه از ایستگاه‌های کلیدی مترو شرح داده شده است. استفاده از آن نیازمند تهیه "کارت نول" است که در انواع مختلف عرضه می‌شود؛ کارت نقره‌ای به دلیل صرفه اقتصادی و انعطاف‌پذیری، بهترین گزینه برای اکثر گردشگران است. هزینه سفر بر اساس یک سیستم 7 منطقه‌ای (Zone) محاسبه می‌شود. واگن‌ها به سه کلاس طلایی، بانوان و کودکان، و نقره‌ای تقسیم‌بندی شده‌اند که موقعیت آن‌ها روی سکوها با علائم رنگی مشخص شده است. رعایت قوانین سخت‌گیرانه‌ای مانند ممنوعیت خوردن و آشامیدن و محدودیت‌های مشخص برای حمل چمدان (دو قطعه با ابعاد معین) الزامی است و جریمه‌های سنگینی برای تخلفات در نظر گرفته شده است. با توجه به سرعت، هزینه پایین و دسترسی گسترده، مترو بهترین گزینه برای گشت‌وگذار اقتصادی و هوشمندانه در دبی محسوب می‌شود. پروژه آتی "خط آبی" نیز که برای افتتاح در سال 2029 برنامه‌ریزی شده، نویدبخش گسترش چشمگیر این شبکه و اتصال مناطق جدید به سیستم حمل و نقل ریلی است.